Wat is SPV08?
De omzendbrief SPV08 werd eerder dit jaar gepubliceerd om duidelijker te maken op welke manieren politiediensten, lokale besturen en burgers een beroep kunnen doen op vergunde private bewakingsondernemingen.
Belangrijk daarbij is dat SPV08 geen nieuwe bevoegdheden voor bewakingsagenten creëert. Volgens de FOD Binnenlandse Zaken wijzigt de omzendbrief de bestaande regelgeving of bevoegdheden niet. Het doel is om het bestaande wettelijke kader overzichtelijker te maken en duidelijker aan te geven welke vormen van inzet en samenwerking vandaag al mogelijk zijn.
De achterliggende gedachte is onder meer dat een doordachte inzet van private bewaking politiediensten kan toelaten hun beschikbare capaciteit gerichter in te zetten en zich sterker op hun kerntaken te concentreren. De verantwoordelijkheid voor de gemaakte keuzes blijft daarbij bij de bevoegde politiediensten en overheden.
Het COC nuanceert de mogelijkheden
Het Controleorgaan op de Politionele Informatie plaatst belangrijke juridische kanttekeningen bij de toepassing van die mogelijkheden.
Volgens het COC blijkt uit zijn advies dat de inzet van private bewakingsagenten door de politie in de praktijk juridisch vaak minder evident is dan de omzendbrief SPV08 volgens het Controleorgaan doet vermoeden.
Het COC bekijkt de problematiek vanuit zijn specifieke bevoegdheid als toezichthouder op de verwerking van politionele informatie en persoonsgegevens door politiediensten.
Het advies betekent dan ook niet dat samenwerking tussen politie en private bewaking onmogelijk zou zijn. Het benadrukt wel dat bij iedere concrete inzet moet worden nagegaan of die inzet binnen het bestaande wettelijke kader past en of eventuele verwerking of toegang tot politionele informatie juridisch is toegestaan.
Waarom is dit relevant voor de bewakingssector?
De discussie raakt aan een bredere ontwikkeling binnen het Belgische veiligheidslandschap: de vraag welke ondersteunende taken door vergunde private bewakingsondernemingen kunnen worden uitgevoerd en waar de grens met exclusieve politiebevoegdheden ligt.
De Belgische bewakingssector kent wettelijk omschreven bewakingsactiviteiten, waaronder statische en mobiele bewaking, evenementenbewaking, winkelinspectie, het verrichten van vaststellingen en toezicht op en controle van personen. Welke activiteiten een onderneming daadwerkelijk mag aanbieden, hangt bovendien af van haar vergunning.
SPV08 verandert die bevoegdheden niet. De omzendbrief probeert vooral duidelijk te maken hoe de reeds bestaande mogelijkheden kunnen worden benut. Het COC-advies maakt tegelijkertijd duidelijk dat vooral bij samenwerking met politiediensten ook andere regelgeving — waaronder regels rond politionele informatie en persoonsgegevens — een belangrijke rol kan spelen.
Geen algemeen verbod op publiek-private samenwerking
Het COC-advies moet daarom niet worden gelezen als een algemeen verbod op de inzet van private bewakingsondernemingen door politiediensten.
Het Controleorgaan stelt wel dat politiediensten bij een concrete opdracht zorgvuldig moeten beoordelen welke taken worden uitbesteed, welke informatie daarvoor nodig is en of daarvoor een voldoende wettelijke basis bestaat.
Die afbakening is belangrijk omdat private veiligheid en publieke veiligheid verschillende wettelijke rollen hebben. De Wet Private Veiligheid van 2 oktober 2017 vormt daarbij het centrale wettelijke kader voor onder meer bewakingsondernemingen en interne bewakingsdiensten.
Een ontwikkeling om verder te volgen
Voor de Belgische bewakingssector is dit een belangrijk dossier. Enerzijds maakt SPV08 bestaande mogelijkheden voor samenwerking tussen publieke en private veiligheidsactoren zichtbaarder. Anderzijds toont het COC-advies dat dergelijke samenwerking steeds binnen duidelijke juridische grenzen moet plaatsvinden, zeker wanneer politionele informatie of persoonsgegevens in beeld komen.
Voor bewakingsondernemingen betekent dit vooral dat eventuele nieuwe opdrachten vanuit politie of lokale overheden niet uitsluitend operationeel moeten worden bekeken. Ook de precieze taakomschrijving, bevoegdheden en omgang met informatie zijn van belang.
Bewakingsdiensten.be volgt de verdere toepassing van SPV08 en eventuele nieuwe richtlijnen of verduidelijkingen vanuit de bevoegde overheden verder op.